Samenvatting wegenschade door EV’s
- Zware EV’s belasten het asfalt meer, maar aslast telt meer dan totaalgewicht
- Vrachtwagens veroorzaken veel meer structurele slijtage dan personenwagens
- Putten ontstaan vooral door water, vorst, scheuren en veroudering
- België kampt met grote onderhoudsachterstand
- Het geplande wegenvignet houdt geen rekening met voertuiggewicht
1. Gewicht is niet onbelangrijk
Een elektrische SUV van 2,5 ton belast de weg meer dan een compacte benzinewagen van 1,3 ton. Dat effect bestaat. Nieuwe auto’s worden ook zwaarder: het gemiddelde leeggewicht van een auto steeg de jongste tien jaar van bijna 1,6 naar 2 ton. En natuurlijk spelen EV’s en SUV’s daarin een sleutelrol.
2. Vrachtverkeer weegt veel zwaarder door
Toch zegt het totale voertuiggewicht niet alles. In wegenbouw is vooral de aslast doorslaggevend. De vaak gebruikte fourth power law vat dat scherp samen: een verdubbeling van de aslast kan de wegschade ongeveer 16 keer doen toenemen. Daarom is het verschil tussen een zware EV en een lichte benzinewagen reëel, maar niet te vergelijken met het verschil tussen een personenauto en een beladen vrachtwagen.
3. Eerst scheurt het asfalt, dan komt de put
Een put ontstaat zelden van de ene dag op de andere door één zware auto. Meestal begint het met kleine scheuren in het asfalt. Water dringt daarin binnen, vriest uit, zet uit en duwt de structuur verder open. Daarna werkt passerend verkeer het verzwakte materiaal los. Zo wordt een scheur een gat. Ook hitte, oude funderingen, druk verkeer en herhaalde nutswerken spelen mee.
4. België heeft een onderhoudsprobleem
Op Belgische wegen is dat geen theoretische discussie. Het Agentschap Wegen en Verkeer ziet in Vlaanderen relatief weinig problemen op het vlak van veiligheidsparameters zoals stroefheid en spoorvorming, maar voor de structuur van het wegdek is het beeld minder gunstig. De onderhoudsachterstand op de Vlaamse gewestwegen wordt geraamd op 987,2 miljoen euro. Daarbovenop komen voor de komende drie jaar nog 267,1 miljoen euro aan normale onderhoudsbehoeften.
In Wallonië is de situatie nog scherper. Het gewest beheert 6.944 km regionale wegen, waarvan 886 km autosnelweg. Volgens de begrotingsdocumenten voor 2026 valt 40,2% van het niet-structurele gewestwegennet in categorie E, “zeer slecht”, en 16,4% in categorie D, “slecht”. Voor het vernieuwen van wegdekken werd in 2026 11,5 miljoen euro extra voorzien.
5. Vignet zonder gewichtsfactor
Tegen die achtergrond krijgt het geplande Belgische wegenvignet extra betekenis. Vanaf 1 mei 2027 komt er een digitaal wegenvignet voor voertuigen tot 3,5 ton op Belgische gewest- en snelwegen. Een jaarvignet kost 100 euro voor Euro 4 en jonger, 125 euro voor Euro 0 tot Euro 3 en 90 euro voor emissievrije voertuigen.
Het gewicht van de auto speelt daarbij geen rol. Een zware elektrische SUV betaalt dus minder dan een lichtere benzinewagen met verbrandingsmotor. In de Vlaamse jaarlijkse verkeersbelasting wordt massa vanaf 1 januari 2027 wél belangrijker voor nieuw ingeschreven personenwagens: het basisbedrag wordt bepaald door de maximaal toegelaten massa, naast correcties voor CO2 en andere parameters.
