De kwaliteit van het wegennet verschilt sterk van land tot land. Dat merken automobilisten niet alleen aan comfort, geluid en rijgedrag, maar ook aan slijtage, onderhoudskosten en verkeersveiligheid. Toch is voorzichtigheid geboden bij internationale vergelijkingen: niet elke rangschikking meet hetzelfde. Sommige studies kijken naar de staat van het asfalt, andere naar de perceptie van gebruikers, verkeersdrukte, autodichtheid of het aantal verkeersdoden.
Een vaak gebruikte referentie is de kwaliteitsindex van het World Economic Forum, die wegen beoordeelt op een schaal van 1 tot 7. Die score is gebaseerd op een bevraging van bedrijfsleiders en vormt dus geen technische keuring van elk wegvak. Toch geeft ze een bruikbaar beeld van hoe het wegennet in verschillende landen wordt ervaren.
Roemenië, Malta en Bulgarije scoren zwak
Volgens de WEF-index behoren Roemenië, Malta en Bulgarije tot de slechtst beoordeelde Europese landen voor wegkwaliteit. Roemenië haalt een score van 3,0 op 7, Malta 3,3 en Bulgarije 3,4. Ook Letland en Tsjechië scoren met respectievelijk 3,6 en 3,9 duidelijk onder de Europese top.
Die cijfers sluiten aan bij een breder beeld: vooral in delen van Oost-Europa en Zuid-Europa blijft de kwaliteit van het secundaire wegennet een probleem. Dat betekent niet automatisch dat elk hoofdwegennet er slecht bij ligt, maar wel dat het verschil tussen snelwegen, nationale wegen en lokale wegen vaak groot is.
De impact op verkeersveiligheid is moeilijk één op één toe te schrijven aan de staat van het wegdek. Rijsnelheid, infrastructuurontwerp, handhaving, wagenpark, alcoholgebruik en rijcultuur spelen eveneens een grote rol. Toch valt op dat landen als Roemenië, Bulgarije en Griekenland ook in de Europese verkeersveiligheidsstatistieken slecht scoren. In 2024 telde Roemenië 78 verkeersdoden per miljoen inwoners, Bulgarije 74 en Griekenland 64, tegenover een EU-gemiddelde van 44.
België blijft in de Europese middenmoot hangen
Voor Belgische automobilisten klinkt het beeld vertrouwd. België beschikt over een bijzonder dicht wegennet, maar de kwaliteit ervan wordt niet altijd even positief beoordeeld. In de WEF-index haalt ons land 4,4 op 7. Daarmee zit België niet bij de Europese hekkensluiters, maar evenmin bij de betere leerlingen.
De vergelijking met Nederland blijft pijnlijk. De overgang aan de grens is voor veel bestuurders meteen voelbaar: minder rolgeluid, minder trillingen en een gelijkmatiger wegdek. Nederland haalt in dezelfde index 6,4 op 7 en behoort daarmee tot de best beoordeelde landen ter wereld.
België kampt bovendien met een combinatie van factoren die de rijervaring beïnvloeden. Het wegennet is dicht, de verkeersdruk is hoog en de bevoegdheden voor aanleg en onderhoud zijn verdeeld over verschillende overheden. Daardoor verschilt de kwaliteit van het wegdek sterk naargelang de regio, het type weg en de beheerder.
Recente studies die ook verkeersdrukte en autodichtheid meenemen, plaatsen België niet helemaal onderaan, maar wel in een kwetsbare middenpositie. Ons land heeft minder auto’s per 1.000 inwoners dan sommige buurlanden, maar de intensiteit van het verkeer en de staat van bepaalde lokale en gewestwegen blijven aandachtspunten.
Nederland, Zwitserland en Oostenrijk blijven referenties
Aan de andere kant van het spectrum vinden we vooral landen die consequent investeren in onderhoud en preventieve vernieuwing. Nederland en Zwitserland voeren de rangschikkingen van wegkwaliteit aan, met scores van respectievelijk 6,4 en 6,3 op 7. Ook Oostenrijk en Portugal doen het met 6,0 bijzonder goed, terwijl Spanje met 5,7 eveneens hoog scoort.
Wat deze landen gemeen hebben, is niet alleen de kwaliteit van hun snelwegen. Ook de manier waarop onderhoud gepland en uitgevoerd wordt, speelt een belangrijke rol. Preventief onderhoud is duur, maar meestal goedkoper dan structurele schade pas herstellen wanneer het wegdek al zwaar is aangetast.
Dat verklaart waarom het verschil tussen landen niet alleen zichtbaar is in kuilen of scheuren, maar ook in geluid, rijcomfort, waterafvoer, markeringen en de voorspelbaarheid van het wegdek bij slecht weer.
Slechte wegen kosten geld
Een slecht wegdek is meer dan een bron van irritatie. Putten, verzakkingen, losliggend asfalt en slecht herstelde voegen kunnen leiden tot extra slijtage aan banden, ophanging, stuurinrichting en velgen. Vooral bij moderne auto’s met grote wielen, lage banden en stijve ophangingen kan de factuur snel oplopen.
Voor elektrische auto’s komt daar nog een extra aandachtspunt bij. Ze zijn gemiddeld zwaarder dan vergelijkbare modellen met verbrandingsmotor en zetten daardoor meer belasting op banden en ophanging. Dat maakt de kwaliteit van het wegdek nog relevanter voor onderhoudskosten en comfort.
Ook voor verkeersveiligheid speelt infrastructuur een rol. Een goed ontworpen en goed onderhouden weg kan fouten van bestuurders helpen opvangen. Slechte markeringen, onverwachte niveauverschillen, onvoldoende waterafvoer of onduidelijke werfzones kunnen daarentegen het risico verhogen. Toch blijft het belangrijk om slechte wegen niet als enige oorzaak van ongevallen te beschouwen. Verkeersveiligheid is altijd het resultaat van een combinatie van infrastructuur, gedrag, voertuigen en handhaving.
Conclusie: België doet het niet dramatisch, maar ook niet goed
De Europese verschillen in wegkwaliteit blijven groot. Roemenië, Malta en Bulgarije scoren zwak in de internationale perceptie-indexen, terwijl Nederland, Zwitserland, Oostenrijk en Portugal duidelijk beter worden beoordeeld.
België bevindt zich ergens daartussen. Ons land heeft een uitgebreid en dicht wegennet, maar de kwaliteit blijft ongelijk verdeeld en de verkeersdruk maakt het probleem zichtbaarder. Voor de automobilist vertaalt zich dat in meer rolgeluid, minder comfort en mogelijk hogere onderhoudskosten.
De conclusie is dus genuanceerd: België heeft niet de slechtste wegen van Europa, maar het verschil met de beste landen blijft groot. En wie regelmatig de grens met Nederland oversteekt, heeft daar eigenlijk geen studie voor nodig.
Nieuws
